Chuyện của một giáo sư sống ở 40 nước
Một buổi họp phụ huynh ở Berlin.
Ngày trước, khi con gái khi còn học tiểu học ở Đức mình cũng đã thấy rất ấn tượng với các buổi họp phụ huynh rồi. Cô giáo chủ nhiệm trình bày rất ngắn gọn, sau đó là chuyện trò với từng phụ huynh. Khung cảnh ấm áp, cafe bánh ngọt, nhiều lần còn được xem các con biểu diễn văn nghệ. Nhận được bức thư của cô em gái kể về buổi họp phụ huynh cho con gái. Thấy hay nên chia sẻ với các bạn.
Thế là từ khi sang Berlin đến nay mình đã được đi họp phụ huynh 2 lần cho con gái . Một lần đầu năm lớp 7 và một lần đầu năm lớp 8 vừa rồi (+ vài lần đi họp hộ bà con hàng xóm).
So sánh với 12 lần đi họp ở vn, 5 năm cấp I Tràng An và 1 năm Cấp II Trưng Vương, mình thấy khác lắm. Ví dụ như:
1. Ở Berlin không họp vào cuối tuần, thường họp vào một buổi tối trong tuần, sau 18h, họp max. 90 phút. Trước khi họp 5 phút trường lớp vắng như chùa bà đanh, mình còn tưởng đến nhầm trường/nhầm lớp/nhầm giờ. Không hề thấy cờ hoa loa đài om sòm gì cả.
2. Không thấy phải đóng bất cứ loại tiền gì, không thấy trường nào qui định học sinh phải mặc đồng phục.
3. Phụ huynh đi họp đa phần là cả hai vợ chồng cùng đi. Mặt mũi vênh vang không khúm núm sợ sệt. Tham gia góp ý + biểu quyết rất nhanh gọn. (cái gì cũng biểu quyết, thiểu số phục tùng đa số).
4. Không thấy thầy cô giáo chủ nhiệm dọa dẫm năm nay là năm Bản Lề phải chú ý này nọ. Hồi trước vợ chồng mình đã từng phát sốt về cái từ Bản Lề này, năm nào cô cũng bảo Bản Lề, nghe mà run cầm cập. Cũng không thấy thầy cô nghiêm trang cố tỏ ra làm Thầy ở tít trên cao, mà họ nhún nhường cảm kích vì được chọn, là người được trả lương để "bán" kiến thức cho "khách hàng" chính là con mình.
5. Thông báo số điện thoại, email của từng thầy cô dạy các môn học. Nếu có thầy cô giáo nào mới về lớp/về trường thì thầy cô này phải đứng lên giới thiệu bản thân, nêu và giải thích cụ thể chương trình định dậy dỗ về chủ đề của môn học đó. Ví dụ lớp Cún là thầy dạy về Tôn giáo. Học kỳ I thầy định dạy về Buddhism thì phụ huynh nhao nhao chất vấn bảo sao không dậy về IS, đề tài đang rất nóng sốt, IS đã chặt đầu mấy nhà báo rồi, thầy phải dậy ngay về IS để buổi tối lúc cả nhà ăn cơm còn tranh luận trùng với bản tin thời sự trên vô tuyến chứ.
Thường nội dung cuộc họp gồm mấy phần chính sau:
1.) thông báo tình hình chung của lớp, sỹ số cụ thể bao nhiêu, có bạn nào mới vào, bạn nào bị đúp. Các bạn cũ có tích cực giúp đỡ bạn mới không? Bạn mới có theo được không, hay cần trợ giúp môn gì, phần nào. Ví dụ như Cún tiếng Đức ngắn lùn thì miễn không chấm điểm môn tiếng Đức…
2.) phổ biến tâm sinh lý cụ thể của trẻ lứa tuổi này, để phụ huynh biết mà lưu ý. Nếu có nhu cầu thì phụ huynh có thể tham gia các lớp học miễn phí để nhà trường phổ biến kĩ hơn. Ví dụ Cún từ lớp 7 chuyển lên lớp 8 là độ tuổi rất nhậy cảm nhiều biến đổi. Nếu thấy con đi học về mặt mũi nhăn nhó không buồn chuyện trò thì chớ có lo quá. "Tuổi này bạn bè quan trọng hơn bố mẹ; chúng ta nên nhẫn nại chịu đựng; phụ huynh đừng có phóng đại; yên tâm rồi mọi chuyện sẽ ổn"…
3.) Phổ biến các lịch làm bài kiểm tra, lịch nghỉ Thu, lịch nghỉ Noel, lịch đi Dã Ngoại, lịch cả lớp đi Trại Hè 1 tuần vào thời gian trước khi kết thúc năm học, tức là trong tháng 7.2015.
Dự kiến chuyến đi này hết tầm 180 Euro. Phụ huynh và học sinh nên bắt đầu tiết kiệm ngay từ bây giờ. Mỗi tháng tầm 15 đồng, con phải góp 5 đồng, bố mẹ 10 đồng; cùng bỏ vào lợn đất để làm quĩ cho con đi trại hè với lớp. Tuyệt đối khuyến khích con phải nỗ lực tham gia tiết kiệm….
4.) Công bố cách chấm điểm các môn học. Ví dụ Cún học 14 môn, mỗi môn một thầy/cô giáo. Tài liệu dậy học + cách thức chấm điểm môn học hoàn toàn do mỗi thầy cô tự quyết. Vì thế cùng khối, nhưng có thể môn Địa Lý lớp 8C học về Châu Phí, lớp 8B học về Châu Úc, lớp 8A học về China. Nhưng đa phần điểm sẽ được tính dựa vào những tiêu chí như sau:
a) phần làm bài kiểm tra một mình. (thi viết)
b) phần ý thức đóng góp tham gia phát biểu xây dựng ý kiến trong giờ học (nỗ lực)
c) khả năng làm việc trong nhóm. Ai chỉ thích học một mình, không chịu mở mồm điểm sẽ bị kém. 50% học sinh được tự chọn nhóm, 50% do chỉ định. "Chúng tôi muốn các luyện kĩ năng làm việc hiệu quả với cả những bạn mà mình không ưa".
d) bài presentation (khả năng thuyết trình về một đề tài tự chọn nào đó). Đây là lúc con được vào vai học cách làm Thầy, truyền tải dậy dỗ kiến thức cho người khác.
5.) đưa lịch và thời gian địa điểm để phụ huynh có thể đăng ký gặp trực tiếp từng thầy cô dậy các môn (nếu phụ huynh có nhu cầu hỏi han về sức học cụ thể của con mình).
6.) Bầu phiếu kín ban phụ huynh, tối đa 2 người. Vì thường có mỗi mình là chân đất mắt toét nên chỗ nào họ cũng hỏi bà có muốn tham gia ban phụ huynh không, để bà đại diện tốt nhất cho quyền lợi của các học sinh không phải gốc Đức. Mình sợ phát khiếp vì tốc độ + số lượng thông tin quá nhanh, quá nhiều, thường mình chưa kịp hoàn hồn chưa nghe thủng thì buổi họp đã kết thúc.
———————————
Đấy, họp hành ở quận mình là như thế. Vì mình mới nên ấm ớ, hay thích lanh chanh hỏi han về các chương trình thi thố học sinh giỏi này nọ thì được ân cần hướng dẫn vào các trang web của trường, của quận, của bộ môn, của thành phố, của quốc gia.
Hóa ra thi học sinh giỏi ở đây nhiều vô biên. Liên tục quanh năm ngày tháng, từ lớp 1 đến lớp già sắp chết, đủ các thể loại. Từ thi toán đến thi hát gấp tranh xếp chữ. Học sinh nào muốn tranh tài thi thố thì tự tìm thông tin mà tham gia đăng ký đi thi.
Thi nội bộ trong trường cũng có, thi với các trường của Berlin, của khắp nơi toàn Châu Âu toàn thế giới cũng có. Không hề có thầy cô, lò ôn luyện gì cả. Nếu bạn nào quan tâm mà không biết làm thế nào thì tìm gặp trực tiếp thầy cô, các thầy cô sẽ tư vấn hướng dẫn cách thức cẩn thận.
Mình không thấy ở đây có ai tỏ ra sùng bái lãnh tụ, tôn vinh hoa hậu, tung hô suýt xoa con thi được giải nọ giải kia. Cũng không thấy phụ huynh thầm thì rỉ tai nhau phải học thêm cái gì, học cô nào thầy nào học ở đâu. Phụ huynh họ bình thản lắm, kể cả con họ vừa bị đúp tụt lại học với Cún, mình hỏi lý do tại sao bà ấy cười chân thành bảo tao nghĩ là con tao đợt vừa rồi nó hơi lười một chút…..
Xin chia sẻ với cả nhà như vậy. Rút ra một câu ngắn gọn: làm phụ huynh ở đây hơi bị nhàn nhưng đồng thời cũng hơi bị vất vả. Nhàn vì nếu không quan tâm thì con bạn cũng không bị trù úm. Vì thế mình choáng váng khi bà chị hàng xóm có con trai học lớp 11 bảo "chị chưa đi họp phụ huynh bao giờ, trường nó hình như ở cái đoạn vòng vòng gần nhà Thờ, lần này có em biết chữ đi cùng chị mới dám đi". Vất vả vì là phụ huynh mình phải có kiến thức để mà kiểm tra góp ý thầy giáo xem họ dậy dỗ thế nào, đã ổn chưa…
Nghĩ lại hồi xưa mình không những lo đi họp đầu năm cuối năm mà còn lo 8/3, mùng 2/9, 20/11, Trung Thu và Tết. Sao hồi đó lấy sức đâu ra mà mình có thể chăm và đảm đến thế nhỉ….
Bao giờ cho đến tháng 10, bao giờ cho phụ huynh vn bớt gánh nặng lo toan!…
Tâm sự cùng các bạn trẻ muốn đi du học
Chào các cháu,
Cô rất phấn khởi nếu các bạn trẻ chịu khó đọc. Vì hầu như tất cả mọi thứ cần biết đều đã được thiên hạ ghi chép ra sách hết rồi.
Người khôn ngoan là người chịu khó đọc, để qua trải nghiệm của người khác rút ra kinh nghiệm cho mình, đỡ bị sốc, đỡ tốn tiền, đỡ tốn thời gian, đỡ bị tổn thương, đỡ sứt đầu mẻ trán.
Người khôn ngoan là người chịu khó thực hành. Các cháu hãy chịu khó ra ngoài đường, mở mắt to ra, tay năm tay mười, không biết gì thì mở mồm ra hỏi. Tiền cất ở nhà thì ai lừa mà sợ. Hãy đi xem cẩn thận tất cả mọi thứ từ bên trong ra bên ngoài. Đi làm thêm, ví dụ như làm gia sư, nấu ăn rửa bát, trông trẻ,…. Làm nhiều, chơi nhiều, học nhiều. Luôn sống chân thật tử tế hết mình. Nếu hiện nay một ngày cháu làm việc 8 tiếng, thì cháu hãy tăng lên thành 12 tiếng.
Nói với con
Phan Hồ Điệp
Mình có biết một em học ở trường có sử dụng sổ liên lạc điện tử. Nhưng sổ này chỉ dùng cho việc báo những tin tức đại loại như: đóng tiền học, lịch tham quan và đặc biệt là báo về việc học sinh thiếu bài.
Vậy nên, cuối buổi chiều, ám ảnh nhất đối với em là khi thấy tin nhắn gửi đến từ nhà trường. Vì như thế có nghĩa là: Con đã thiếu bài. Và sau đó là những cơn giận dữ của bố mẹ.
Em kể với mình: Bạn ở lớp kiểm tra bài cô ạ, khi thấy thiếu bạn báo cho cô giáo và cô nhập vào sổ liên lạc để gửi cho bố mẹ. Có hôm em bị ghi, em sợ đến nỗi tan học không muốn về nhà.
Mình nghe xong, tự nhiên thấy lo lắng.
Có bao nhiêu em sợ việc học, sợ việc đến trường vì những kiểu liên lạc thế này.
Bởi sự giao tiếp giữa nhà trường và phụ huynh sao chỉ đơn giản và lạnh lùng thế. Có ai nói với cha mẹ về việc con ở lớp đã vui thế nào, đã chơi với bạn bè ra sao, đã có gì cố gắng so với chính bản thân con. Có ai giúp cha mẹ hiểu những nguyên nhân khiến con thiếu bài, khiến con không ghi chép đủ. Có ai ghi nhận những thành công khác của con ngoài việc học như nhặt hộ bạn cây thước, cố gắng chạy nhanh trong giờ thể dục, dám xung phong hát trước lớp…
Có ai… Nếu như con cái đã tự khép mình trong vỏ bọc của sợ hãi và lo lắng vì không tìm được tiếng nói chung với cha mẹ.
Vậy nên, trước khi nhờ đến những cách “liên lạc” điện tử, mỗi cha mẹ hãy cố gắng để hiểu và khích lệ con.
Việc làm này nên được thực hiện từ khi con còn rất nhỏ, để không chỉ con mà chính bố mẹ cũng “học” cách nói với con cho hiệu quả.
Mình không dám chắc những gì mình làm với con là đúng, mình viết ra để mọi người cùng tham khảo:
1. Khi khuyến khích con thực hiện những công việc mà con chưa thực sự thích, mình hay dùng mẫu câu: Nếu… thì
Nếu em làm giúp mẹ việc nhà thì mẹ sẽ rất vui.
2. Tích cực hỏi ý kiến con và cho con lựa chọn: Dùng mẫu câu: “giữa”… “chọn”.
Giữa cái áo màu xanh và cái áo màu vàng, em chọn cái nào.
3. Khi đề nghị con làm việc gì đó thuộc về quy ước giữa hai mẹ con từ trước, mình hay dùng “muốn” thay cho “phải”, “cần”. Cố gắng nói đơn giản, ngắn gọn.
Mẹ muốn em thu dọn đồ chơi.
Ngược lại mình cũng thường hỏi con: Con có muốn mẹ….
4. Tích cực dùng các cụm từ biểu đạt cảm xúc: Mẹ rất vui; Mẹ tự hào; Mẹ thật hạnh phúc; Mẹ thấy hài lòng…
5. Khi ở cạnh con, đi chơi cùng con, thường xuyên dùng các cụm từ khuyến khích con nói: Hãy kể; hãy miêu tả; hãy tường thuật lại; hãy cho mẹ biết; hãy giúp mẹ hiểu; hãy tìm thông tin giúp mẹ; hãy đặt những câu hỏi cho mẹ nếu con muốn biết…
6. Khi muốn con dừng lại một công việc gì đó mà con đang thích để chuyển sang công việc khác, mình thường cùng con xem xét, đánh giá một chút về công việc con đang làm rồi mới nêu đề nghị của mình: “Còn bây giờ thì…”.
Ví dụ con xem thích xem ti vi, mình muốn con tắt. Mình sẽ ngồi xem khoảng ba phút, hỏi: Con đang xem gì? Con thích vì sao? Sau đó mẹ sẽ nói: Ừ, mẹ thấy cũng hay nhưng mẹ nghĩ đã đến lúc tắt. Còn bây giờ thì con đi học bài đi nhé!
7. Khi con mắc lỗi, nhìn thẳng vào mắt con, nghiêm nghị nói: “ Mẹ không vui; Mẹ không hài lòng /nhưng mẹ tin…”
8. Luôn dành một khoảng thời gian cho con kể chuyện trường lớp và bắt đầu: “Hôm nay có gì vui?…. Mẹ sẵn sàng lắng nghe…. Mẹ rất muốn biết… Mẹ rất thích được tìm hiểu… Mẹ muốn được “đi học” cùng em…”
9. Trẻ con cũng có những nỗi buồn của chúng. Hãy bên cạnh và an ủi: Mẹ thực sự lấy làm tiếc… Mẹ rất hiểu… Mẹ rất chia sẻ… Rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi… Mẹ “cá” là em sẽ biết cách giải quyết…
10. Hãy trao thêm “quyền lực” cho con bằng việc hỏi ý kiến: Con thấy thế nào?/ Con có ý tưởng gì không?/ Con có cách giải quyết nào không…?
Đây chỉ là một vài gợi ý dựa trên kinh nghiệm cá nhân. Trong thực tế, việc giao tiếp với con sẽ diễn ra theo “muôn hình vạn trạng”, khi nào bố mẹ tin rằng, mình thực sự vì hạnh phúc của con, vì sự tự tin của con, vì tôn trọng con thì chắc chắn sẽ tìm được cách thích hợp nhất.
Mình tin tưởng!